Gündem

Basketbol Nasıl Oynanır? Kuralları Nelerdir?

Basketbol Nasıl Oynanır? Kuralları Nelerdir?, güncel bilgiler bölümümüzde Basketbol Nasıl Oynanır? Kuralları Nelerdir? başlığı altında detaylı bilgiler vermek istedik. Basketbol Nasıl Oynanır? Kuralları Nelerdir? haberimizin detayları..

Basketbol Nasıl Oynanır? Kuralları Nelerdir?

Basketbol, iki takımın oyun kaideleri çerçevesinde topu olabilecek olduğu kadar çok kez rakip takımın potasından çemberine sokmaya ve rakip takımının atışlarını iyi bir savunma ile engellemeye çalıştığı ve hem erkekler hem de bayanların oynadığı bir oyundur. Basketbol bütün dünya çapındaki ortalama 300 milyon erkek ve bayan oyuncusuyla en fazla bi hayli beğeni alan, yaygın spor dallarından biri olma özelliğini taşır.

Basketbolda Yarışmalar, Müsabakalar 

Basketbolda çeşitli yaş ve kapasite kategorilerine göre erkekler ve bayanlar için yarışma- müsabaka düzenlenir. Futbol yahut hentboldan farklı olarak, basketbolda ağırlıklı olarak ligdeki takımların şampiyonluğu yahut düşmeleri yalnızca yapacakları karşılıklı iki müsabaka ile belirlenmez. Genelde lig karşılaşmalarından sonra şampiyonu belirlemek için (play-off müsabakaları) yapılır. Bu turnuvaya lig karşılaşmaları sonunda ilk sekiz dereceye, giren takımlar katılır.

Play-off müsabakalarının ilk turunda lig karşılaşmalarında birinci gelen takım sekizinci takımla, ikinci takım yedinci takımla bir takım iki kez yenilene kadar karşılaşır. İkinci turda ise ilk turu kazanan dört takım aynı yöntemle karşılaşır. Üçüncü tura gittikçe artan iki final takımından birisi diğerini üç kez yenene kadar karşılaşmalar yapılır. Lig karşılaşmalarında dokuzuncu ve daha olumsuz derece alan takımlar ise, ligden düşecek takımların belirlenmesi için karşılaşırlar. Bu turnuvada her takım geriye kalan takımlarla ikişer karşılaşma yapar. Önceki karşılaşmalardaki puanlar değerlendirmeye alınır.

Normal lig şampiyonluğunun bunun yanında alakalı ülkenin kupasını kazanmak da önem taşımakta ve çok ilgi görmektedir. Kupa karşılaşmalarında “ufak” takımlar “büyük” takımlarla yüz yüze gelir. Lig takımları ikinci yahut üçüncü turdan ibu yana kupa karşılaşmalarına katılırlar.

Bunun dışında da enteresan başka yarışmalar mevcuttur: Misal verilecek olursa “Mini Basketbol” 8-12 yaş grubundaki çocuklar için tertip edilen oyundur. Mini basketbolu normal basketboldan ayıran en mühim özellikler şunlardan oluşmaktadır : Oyun sahası daha ufaktür, pota çemberi daha büyüktür ve daha alçak bir yüksekliğe yerleştirilir, serbest atış çizgisi potaveyaha yakındır ve top daha hafiftir. Bu oyunda her ne kadar normal basketbol kaideleri uygulansa da, o denli sıkı tutulmamaktadır.

Daha zayıf olanlar da dahil takımın bütün oyuncuları oyuna girmek zorundadır. Oyun kabiliyetini geliştirmek yönünden savunmada yalnızca adam adama savunmaya izin verilir. Mini basketbol özellikle okul ve turnuvalarda oynanır.

Basketbol Oyunun Temel Unsurları 

İki takımdan birisi ilk önce topu alır. Top sahibi takım mevcut duruma göre ya topu bir bi hayli hızlı hücum veya oyun kurucusu ile yavaşça öne doğru oynar. Hücumda bulunan takım sonra rakip pota bölgesinde çeşitli oyun varyasyonlarıyla yahut pas oyunlarıyla bir atış şansı elde etmek ve başarılı bir atış yapmayı amaçlar. Top kaybelidince hücumda bulunmuş takımın bütün oyuncuları birden savunmaya geçerler. Savunma pozisyonundaki takım, rakip takımın topu potalarına doğru sürmesini ve aralarında paslaşmalarını ve bundan dolayı sayı yapmalarını engellemeye çalışır. Dar alandaki bu bi hayli hızlı oyun bir dizi kişiliğistik durum ve hadiseleri içerir. Bunlar aşağıda kısaca açıklanmıştır.

Hava Atışı: Her devrenin başında yahut çeşitli oyun kesintilerinde hava atışı ile oyun başlatılır. Hava atışı için oyun hakemi topu oyun dairelerinden birinde topu dikey bir biçimde havaya atar. Dairede bulunan iki rakip oyuncu yukarıya atlayarak topu takım dostlarına kazandırmaya çalışırlar.

Temel Duruş: Temel duruşun tipik özelliği ayaklar içinde bir omuz alanı kadar bir aralığın varolması ve dizlerin hafifçe bükülmüş olmasıdır. Bu duruş şekli, oyuncuya bi hayli hızlı reaksiyon gösterebileceği ve topla yahut topsuz her yöne hareket edebileceği sağlam bir pozisyon sağlamaktadır.

Top Sürme: Hareketli yahut hareketsiz halde top sürülürken; top başka bir oyuncunun topa dokunmadığı biçimde yere vurulur. İyi oyuncular top sürerken topu bir elden diğer ellerine geçirir ve topu bacakları içinden yahut vücutlarının arkasından oynarlar. Özellikle bir oyun kurucu topu ileriye sürerken bir rakip oyuncu aracılığıyla engellenmeye çalışılırsa bu tip top sürme varyasyonları gözlenebilir. Hızlı hücum sırasında rakip takımın potasına bir an önce varıp, sayı kaydedebilmek için top bi hayli hızlı koşuda güvenilir bir biçimde sürülmelidir.

Takım Oyunu: Hücum ve savunma oyuncuları çok koşarak ve vücut çalımlarıyla bi hayli dar bir alanda işbirliği yaparlar. Hücum oyuncuları genelde göğüs pası, yerden pas ve rakip takımının bölgesinde baş üzeri pas olarak iki elle pas verirler. Göğüsten pasta oyuncu topu ilk etapta göğüsünün düzeysine tutar, ve kol ile parmaklarının bi hayli hızlı bir hareketiyle topu takım arkadaşının göğüs düzeysine gelecek biçimde atar. Yerden pasta da başlangıç pozisyonu ayni, olup, top yere temas ettirilecek pasa dönüştürülür. Bazı oyun pozisyonlarında baş üzerinde tutulan topun hemen oynanmasında yarar mevcuttur. Sözkonusu “baş üzeri pas” için kolun öne doğru bi hayli hızlıca gerilmesi ve parmakların atışı desteklemesi başlıca özelliğidir.

Ribaund: Bir topun çemberden geçmeyip, çember yahut çarpma levhasından çarparak geri döndüğü olur. Bu durumda ribaund (İngilizce: çarparak geri dönme) denir. Böyle bir durumda savunma oyuncuları ribaundu karşılayabilmek için (savunma ribaundu) hücum oyuncularını potadan bloke etmeye çalışırlar. Lakin hücum ribaundu da sürekli olarak rastlanan bir durumdur: hücum oyuncusu atlayışında topu bir yahut iki eliyle sayıya dönüştürür.

Kenar Atışı: Top kenar yahut dip çizgisine temas ettiği zaman, “avut” kararı verilir. Bu tip durumlarda, top yeniden oyuna sokulana kadar oyun durmuş olur. Bir basket kayıt edildiğinde de top dip çizgiden oyuna sokulması gerektiğinden, bir müsabaka sırasında genelde yüz ve daha fazla kez kenar atışı yapılır.

Serbest Atış: Çok sayıda serbest atış olması olgusu basketbol sporunun tipik özelliklerinden biri olma özelliğini taşır. Her kişisel yahut teknik faul (hata)’dan sonra, top müdahale olmaksızın serbest atış çizgisinden potaya atılır. Böyle atışlarda, takımlar içinde az bir sayı farkı var ve oyun süresi azalmış ise, bi hayli fazla heyecan yaşanır. Bazı müsabakalarda son saniyede sayıya dönüştürülen serbest atış oyun kaderini belirlemektedir.

Oyuncu Değişikliği: Hemen hemen hiç bir oyuncu, bu bi hayli bi hayli hızlı ve yüksek kondisyon tüketimini gerektiren oyunun tam süresine dayanamaz. Aynca beş faul yapan oyuncular oyundan çıkarılır. Bu nedenle sürekli olarak oyuncu değişimi yapılabilmektedir.

Oyun Süresi: Oyun süresi 20’şer dakikalık iki devreden meydana gelir. Sadece net oyun süresi; yani topun oyunda bulunduğu süre dikkate alınır. Oyun alanında bulunan iki hakem ile yazıcı, zamanı ölçen ve 30 saniyelik süreyi ölçen bireylerden oluşan yardımcılar, oyun kaidelerinın doğru uygulanmasına dikkat ederler.

Topun Oynanması: Basketbolda top ile oynama tam anlamıyla belirlenmiş kurallara bağlıdır. Topu elinde tutan oyuncu yalnızca iki zemin teması yapabilir. Top alındığında yapılan zemin teması, top sabit duruşta alınsa dahi ilk temas olarak kabul edilir. Bir top sürüşünün sonunda bir savunma oyuncusundan kaçarak sağlam bir pas vermek yahut iyi bir basket atış pozisyonuna girmek maksadıyla yapılan “pivot adımı” bu kuralda bir istisna teşkil etmektedir. Pivot adımında bir ayak (sabit ayak) aynı yerde sabit kalır ve yalnızca durduğu yerde çeşitli yönlere çevirebilir.

Faul Kuralları: Faul kaideleri özel bir önlem taşımaktadır. Bu kurallar oyuncuların rakip takımın oyuncularına ve hakemlere karşı davranışlarını belirler. Şahsi ve teknik faul diye ayırım yapılır. Rakip oyuncuya vurmak, itmek, el yahut bacaklarla bloke etmek gibi kurallara aykırı her dokunma bir şahsi fauldür.

Bir şahsi faul durumu belirlendiğinde, faulu yapan oyuncuya bir faul kaydedilir ve rakip takım oyunu kenar çizgisinden başlatır. Faul basket atışı sırasında yapılmışsa. , atış ile kazanılan basket geçerli olur ve bunun bunun yanında bir serbest atış hakkı verilir. Oyuncunun üç sayılık alan içinde yahut dışında faul edilmesine bakılarak, başarısız ilk serbest atıştan sonra bir yahut iki atış hakkı daha tanınır. Serbest atışı herzaman faule maruz kalmış oyuncu atmak zorundadır. Sözlü yahut hareketleriyle oyuncu ve hakemlere kuraldışı davranan (örneğin hakaret ederse vs.) oyuncuya teknik faul verilebilir. Bu fauldan doğan serbest atışları, serbest, atış hakkını kazanan takımın herhangi bir oyuncusu uygulayabilir. Faul cinsine bakılmaksızın beş faulu olan oyuncu oyundan çıkarılır.

Süre Kuralları: Basketbolda süreyle alakalı mühim kurallar mevcuttur. Misal verilecek olursa “üç saniye kuralı”, hücumda bulunan top sahibi takımın her oyuncusunun karşı takımın serbest atış alanında maksimum üç saniye bulunabileceğini öngörmektedir. Beş saniye kuralı, ise, oyuncunun serbest atışını yahut kenardan oyun başlangıcını beş saniyede uygulamak zorunda olduğunu belirler. Aynı süre içinde rakip oyuncu aracılığıyla sıkı bloke edilen oyuncu da topu oynamalıdır. Hücum eden takım 10 saniyelik bir süre içinde topu kendi alanından rakip takımın alanına sokmalı ve toplam 30 saniyede topu potaya doğru atmalıdır. (10 saniyelik süre bu 30 saniye içindedir).

Çalım çalışmaları yapın: ilk önce rakipsiz, sonra karşınıza rakip oyuncu alarak.

Örnekler: Top sürmeye başlıyor gibi yapın (rakip geriye çekilir), pas verin yahut potaya doğru atış yapın; Basket atışı yapıyor gibi yapın (rakip savunmaya çalışır) yanından topu sürerek geçin; pas verecekmiş gibi şaşırtın (rakip bloke etmeye çalışır), topu diğer yöne doğru sürün vs.

Eşit sayıda oyunculardan (3, 4 yahut 5) oluşan iki takım halinde iki pota tercih ederek çalışın. Potaya kenar ve son çizgiye, takım dostlarınıza ve rakip oyuculara olan uzaklıkları ve alanı daha iyi kavrayabilmek için, oyun alanı içindeki pozisyonunuza özen gösteriniz.

Kondisyonunuzu geliştirmek için çalışma yapımı Antrenmanda özellikle sıçrama gücünüzü, reaksiyon hızınızı ve ani atak becerinizi geliştirici çalışmalar yapın.

Basketbol sporunda gelişmek için bir takımda yer almanın büyük faydası mevcuttur. Takım için sürekli olarak antrenman ve maç yapma olasılığı mevcuttur. Takımda oyuncu zamanla birey için gerekli taktikleri edinir ve oyun dostlarıyla oyun .kurmaya başlayabilir. Her iki faktör, sizin yahut takım dostlarınızın rahat atış yapmasını sağlayacaktır. Bir “oyun sisteminde” bulunan oyuncu en yüksek düzeyye ulaşmış olur.

Bir oyun sisteminde bütün oyuncular dahildir. Pozisyon hücumu, alan yahut pres savunma gibi çeşitli teknikler oyun sisteminin mühim unsurlarıdır. Alan savunmasında, her oyuncu top ile pota içinde belirli bir alanı savunur. Bunu yaparken bütün oyuncular kendi alanlarında top yönünde hareket eder ve potaya yakın alanı savunurlar. Pres savunmada, ise adam adama savunma uygulanır ve hücum daha başlangıcında engellenmeye çalışılır.

Zamanı gelince çalışmalarınız sonuç vermeye başlar ve takımda kanat, kurucu yahut orta alan oyuncu olarak yer edinirsiniz. Orta alan oyuncusu olabilmek için uzun boylu olmak gerekir. Uzun boylu oyuncular rakip takımın serbest atış alanında paslan daha rahat yakalayabilir ve pota bölgesinde isabetli atış oranını yükseltirler.

Paylaş

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu